Chỉ số ferritin cao khi mang thai ảnh hưởng gì đến mẹ bầu và thai nhi?

Ferritin là chỉ số phản ánh lượng dự trữ sắt trong cơ thể. Chỉ số Ferritin cao hay thấp đều phản ánh lượng sắt trong cơ thể đang ở mức không bình thường gây ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt ở phụ nữ đang mang thai. Vậy chỉ số ferritin cao khi mang thai phản ánh điều gì? Có ảnh hưởng gì đến mẹ bầu hay thai nhi không? Mời bạn đọc cùng theo dõi trong bài viết dưới đây.

Xét nghiệm Ferritin trong thai kỳ

Xét nghiệm Ferritin trong thai kỳ được xem là một trong những chỉ số quan trọng giúp đánh giá dự trữ sắt của cơ thể mẹ bầu. Ferritin là một loại protein có vai trò lưu trữ sắt trong gan, tủy xương và các mô, do đó nồng độ Ferritin trong máu phản ánh khá chính xác tình trạng thiếu hay dư sắt tiềm ẩn, ngay cả khi hemoglobin vẫn còn trong giới hạn bình thường.

Trong thực hành lâm sàng, xét nghiệm Ferritin thường được chỉ định khi mẹ bầu có nguy cơ thiếu máu thiếu sắt, đã từng thiếu sắt trước đó hoặc đang sử dụng các chế phẩm bổ sung sắt kéo dài. Thông qua kết quả Ferritin, bác sĩ có thể đánh giá mức độ dự trữ sắt và phân biệt thiếu sắt thực sự với thiếu máu do các nguyên nhân khác, từ đó đưa ra phác đồ theo dõi phù hợp.

Dựa trên chỉ số Ferritin, bác sĩ sẽ quyết định có cần bổ sung sắt hay không, liều lượng bao nhiêu và thời gian sử dụng trong thai kỳ. Ngược lại, nếu Ferritin ở mức cao, việc tiếp tục bổ sung sắt có thể gây dư thừa, làm tăng nguy cơ rối loạn tiêu hóa, stress oxy hóa và một số biến chứng chuyển hóa. Vì vậy, xét nghiệm Ferritin đóng vai trò như một công cụ cá nhân hóa điều trị, giúp tối ưu hiệu quả bổ sung sắt và đảm bảo an toàn cho cả mẹ và thai nhi.

Chỉ số ferritin cao khi mang thai có sao không?

Trong thai kỳ, nhiều mẹ bầu có xu hướng bổ sung sắt mà không xét nghiệm theo dõi định kỳ, dẫn đến chỉ số ferritin cao vượt ngưỡng sinh lý. Đây không chỉ là một con số xét nghiệm đơn thuần mà còn là tín hiệu cảnh báo nguy cơ dư thừa sắt - một yếu tố có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và thai nhi nếu không được kiểm soát kịp thời.

Khi ferritin tăng cao, sắt dư thừa có thể gây stress oxy hóa, làm tổn thương tế bào và rối loạn chức năng các cơ quan trong cơ thể mẹ bầu. Đồng thời, môi trường nội tiết và chuyển hóa bị thay đổi cũng có thể tác động gián tiếp đến sự phát triển của thai nhi.

Ảnh hưởng của ferritin cao trong thai kỳ có thể bao gồm:

Đối với mẹ bầu:

• Tăng nguy cơ mắc đái tháo đường thai kỳ do rối loạn chuyển hóa glucose

• Nguy cơ tổn thương gan, thận khi sắt tích tụ quá mức

• Gia tăng các vấn đề tim mạch và viêm mạn tính

Đối với thai nhi:

• Nguy cơ thai nhẹ cân, sinh non

• Tăng tỷ lệ biến chứng chu sinh và tử vong sơ sinh

• Một số nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa dư thừa sắt thai kỳ với sự phát triển não bộ và chức năng nhận thức kém hơn ở trẻ sau này

Nguyên nhân khiến chỉ số ferritin cao khi mang thai

Việc xác định đúng nguyên nhân ferritin tăng cao giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ rối loạn chuyển hóa, viêm nhiễm hoặc các bệnh lý nền, từ đó có hướng theo dõi và điều chỉnh phù hợp cho thai phụ.

Một số nguyên nhân phổ biến khiến ferritin tăng cao trong thai kỳ bao gồm:

• Bổ sung sắt quá mức: Nhiều mẹ bầu tự ý uống thuốc sắt liều cao hoặc kéo dài trong thời gian dài mà không có chỉ định xét nghiệm. Điều này có thể dẫn đến tích lũy sắt quá mức trong cơ thể, làm tăng ferritin và tiềm ẩn nguy cơ stress oxy hóa, ảnh hưởng đến gan và hệ tim mạch.
  

• Tình trạng viêm nhiễm cấp hoặc mạn tính: Ferritin được xếp vào nhóm protein pha cấp, có xu hướng tăng khi cơ thể có phản ứng viêm. Các tình trạng như nhiễm trùng đường tiết niệu, viêm nha chu, viêm đường hô hấp hay viêm mạn tính có thể khiến ferritin tăng mà không phản ánh đúng tình trạng dự trữ sắt thực sự.
  

• Bệnh lý gan hoặc rối loạn chuyển hóa sắt: Các bệnh lý như viêm gan, gan nhiễm mỡ thai kỳ hoặc rối loạn chuyển hóa sắt di truyền (Hemochromatosis) có thể làm ferritin tăng bất thường. Trong những trường hợp này, ferritin không chỉ là chỉ dấu sắt mà còn là dấu hiệu cảnh báo tổn thương tế bào gan.
  

• Tiểu đường thai kỳ: Nhiều nghiên cứu ghi nhận ferritin tăng cao có liên quan đến nguy cơ đề kháng insulin và tiểu đường thai kỳ. Ferritin được xem là một marker viêm liên quan đến rối loạn chuyển hóa glucose trong thai kỳ, cần được theo dõi song song với các chỉ số đường huyết.

Cách xử lý khi chỉ số ferritin cao trong thai kỳ

Khi phát hiện ferritin tăng cao trong thai kỳ, mẹ bầu cần tiếp cận vấn đề một cách khoa học, tránh tự ý ngừng thuốc hoặc điều chỉnh chế độ bổ sung sắt mà chưa có chỉ định y khoa. Dưới đây là những hướng xử trí thường được khuyến nghị trong thực hành lâm sàng:

• Thăm khám chuyên khoa: Mẹ bầu nên đến khám bác sĩ sản khoa hoặc chuyên khoa huyết học để đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe. Bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm công thức máu, CRP, men gan và các chỉ số liên quan nhằm xác định nguyên nhân tăng ferritin.
  

• Điều chỉnh chế độ bổ sung sắt: Trong trường hợp ferritin tăng do bổ sung sắt quá mức, bác sĩ có thể chỉ định giảm liều hoặc tạm ngừng thuốc sắt. Việc điều chỉnh cần dựa trên kết quả xét nghiệm và tình trạng thiếu máu thực tế, tránh gây thiếu sắt thứ phát.
  

• Điều trị bệnh nền nếu có: Nếu ferritin cao xuất phát từ viêm nhiễm, bệnh gan, rối loạn chuyển hóa hoặc bệnh lý mạn tính khác, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. Xử lý nguyên nhân gốc rễ giúp ferritin trở về mức sinh lý và đảm bảo an toàn cho thai kỳ.

Như vậy, nếu mẹ bầu đi khám thấy chỉ số ferritin cao khi mang thai thì cần báo cho bác sĩ để giúp mẹ chẩn đoán nguyên nhân từ đó có hướng điều chỉnh để đảm bảo sức khỏe tốt nhất cho mẹ và thai nhi. Hãy theo dõi Ferrolip.vn để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích về chăm sóc sức khỏe thai kỳ.